PROGRAMMA  PROJECTEN  House for Sale  
house for sale
wat eraan vooraf ging
vip woningen kunstenaars
public vote
evenementenprogramma
educatieprogramma
house for sale

Het proces
Beyond heeft acht beeldend kunstenaars/architecten uitgenodigd om een ontwerp te maken voor een woonhuis op een speciaal daarvoor gereserveerd kavel in Leidsche Rijn. Dit kavel van circa 700 m2 is gelegen in de wijk Het Zand en wordt begrensd door water en de Parkzichtlaan. De opdracht is verstrekt aan kunstenaars van wie naast een duidelijke visie, productieve inzichten over bouwen en wonen verwacht kunnen worden. Kunstenaars die een ontwerp kunnen maken dat door een particulier of projectontwikkelaar kan worden overgenomen en gebouwd. Deze kunstenaars zijn: Hans Aarsman i.s.m. Erik Kessels, Droog Design i.s.m. Next Architects, Joep van Lieshout, Marko Lulic, NL Architects, Sean Snyder, Monika Sosnowska en Barbara Visser.
De opgave vergde in die zin naast een conceptueel uitgangspunt een duidelijk praktische benadering. Er moest rekening worden gehouden met het complexe proces dat het ontwikkelen en bouwen van een huis met zich meebrengt. Ook speelde de verhouding tussen kosten en kwaliteit, regels en wetgeving een rol. Het proces werd daarom gecoördineerd en begeleid door Bureau Linssen en Van Asseldonk dat eerder voor Leidsche Rijn werkte aan bouwprojecten op zogenoemde "vrije kavels".
Beyond vroeg de kunstenaars in eerste instantie om een ontwerp op het niveau van een ideeschets. De vorm hiervan was vrij. Een jury, bestaand uit het artistieke team van Beyond aangevuld met twee deskundigen, koos uit deze acht voorstellen vervolgens drie schetsen die verder werden uitgewerkt tot een Voorlopig Ontwerp. Dat betekent dat het project technisch goed in elkaar zit, rekening houdt met regelgeving en dat er een raming is van een prijs. Dit vergroot de kans dat het ontwerp ook daadwerkelijk en zonder ingrijpende wijzigingen kan worden gerealiseerd.

De presentatie
De acht voorstellen en de drie uitgewerkte ontwerpen worden nu in de presentatie House for Sale getoond in de tentoonstellingsruimte Het Gebouw (2005, Stanley Brouwn en Bertus Mulder) in Leidsche Rijn. De presentatie geeft inzicht in het ontwerpproces en is er op gericht om de discussie over woningbouwtypologieën vanuit het perspectief van Beyond te voeren. Daarnaast is de presentatie het moment om de verkoopbaarheid van het ontwerp te testen. Het publiek mag tot en met 15 oktober de drie uitgewerkte ontwerpen beoordelen en uiteindelijk bepalen welk huis op het beschikbare kavel zal worden gebouwd.

Organisatie
Inhoudelijke begeleiding: Artistiek Team Beyond
Jury: Tom van Gestel (voorzitter), Liesbeth Bik, Yvonne Wesselink, Nathalie Zonnenberg, Martin Mulder, Aad Bouwhuis en Roemer van Toorn.
Coördinatie: Bureau Linssen en Van Asseldonk (i.s.m. Fulco Treffers)
Supervisie en tentoonstelling: Bureau Beyond



De afgelopen jaren heeft Beyond vooral opdrachten verstrekt die hebben bijgedragen aan en ingegrepen in het verstedelijkingsproces van Leidsche Rijn. De parasites die Beyond ontwikkelde, richtten zich op flexibiliteit en op het toevoegen van publieke functies aan een wijk waar het wonen voorop staat. Op braakliggende plekken, in afwachting van bebouwing, werden een theater, een tentoonstellingsruimte, een kunstenaarsverblijf, een archeologiedepot en een buurthuis gerealiseerd. Deze parasites zijn niet alleen voorbeelden van eigenzinnige architectuur, maar geven ook commentaar op (het ontbreken van) maatschappelijke voorzieningen in een wijk.

Dit jaar schreef Beyond een opdracht uit voor Het Huis... En deze keer stonden niet de publieke functies van de architectuur centraal, maar het privé-terrein, het woonhuis. Beyond wil met deze opgave een type woning toevoegen aan Leidsche Rijn die door zijn individualiteit, of liever "persoonlijkheid", de sfeer in de wijk beïnvloedt. Je zou het een VIP-woning kunnen noemen: een woonhuis dat naast zijn spectaculaire architectuur, vooral een huis is met een verhaal, met een bijzondere betekenis. Een huis waarvan het programma van eisen wordt bepaald door andere dan puur functionele doelen. Een huis dat lading geeft aan de plek of een huis voor een bijzonder persoon. Zo'n huis is bijvoorbeeld het Rietveld-Schröder huis in Utrecht, een woonhuis dat het heeft geschopt tot Unesco-monument omdat de bewoonster architect Rietveld de kans gaf in dit huis zijn statement over wonen en samenleven radicaal vorm te geven. Sommige huizen stijgen boven zichzelf uit. Toen de omstreden politicus Pim Fortuyn overleed, werd zijn villa plots een bedevaartsoord, een monument ter nagedachtenis aan hem en wat hij voorstond. In Beverly Hills pak je de bus voor een Celebrity Houses Tour, een rit langs huizen van verschillende beroemdheden. In Londen loop je langs Downing Street 10, de ambtswoning van de premier. Het Huis...zou zo'n woning kunnen zijn, en in de toekomst onderdak kunnen bieden aan iemand met lef, iemand die durft te wonen in een kunstwerk, een artistieke uitspraak over wonen en samenleven.






A House in Leidsche Rijn
Marko Lulic

Marko Lulic
(1972, AT) woont en werkt in Wenen.

Voor Marko Lulic is Kroatië, het land van zijn jeugd, een belangrijke inspiratiebron. In zijn werk baseert Lulic zich veelal op de architectuurgeschiedenis. Zo creëerde hij in de instrallatie Hard & Soft (2005) een replica van het zwembad van het Hotel Haludova dat in 1971 werd gemaakt en (mede)gefinancierd door de uitgever van een Amerikaans Penthouse Magazine. De installatie wordt gecompleteerd door een film van de openingsceremonie van het bad, waarbij de uitgever wordt geflankeerd door wulpse modellen. Het gaat bij Lulic niet om een nostalgische zoektocht naar zijn wortels, maar naar hoe het modernisme zich manifesteert op verschillende plekken in de wereld, zoals in de Balkan. Eigenlijk bouwt hij replica’s die met een ander doel of functie weer gebruikt kunnen worden. Lulic zoekt daarbij naar ontwerpen die hij als instrument in kan zetten, in een andere context kan herdefiniëren, waardoor bepaalde architectuur weer actueel wordt.

A House in Leidsche Rijn



Het spectaculaire ontwerp, een rood zeshoekig paviljoen dat van de grond komt en op drie poten steunt, is feitelijk van de hand van de door Lulic bewonderde, Hongaarse modernist, architect Marcel Breuer. Breuer ontwierp het als tijdelijke bouwkeet. De keet werd tussen 1955-57 gebruikt bij de realisatie van zijn ontwerp voor de Bijenkorf in Rotterdam, het opmerkelijke honingraatgebouw waarin nauwelijks ramen zitten. Na 1957 werd dit gebouwtje verplaatst en als expositiepaviljoen gebruikt. Het bleek multifunctioneel.
Hoewel dit gebouw dus niet voor bewoning is bedoeld, wil Lulic dit ontwerp voor Leidsche Rijn hierop aanpassen. Het zijn de vele ramen en het feit dat je het huis met een hoge trap moet betreden die maken dat de keet doet denken aan een modernistisch observatorium en roept associaties op met beelden van de wederopbouw; aan de visionaire geest, het harde werken en doffe geluid van de heipalen. Daarmee refereert hij ook bewust aan de modernistische geschiedenis van het bouwen in Nederland. Er zijn ook overeenkomsten te zien met het expositiepaviljoen van Beyond: Het Gebouw van Stanley Brouwn en Bertus Mulder.
Het voorstel van Marko Lulic voor een huis in Leidsche Rijn is niet zozeer gecentreerd rond de vraag welke VIP er gaat wonen. In dit huis zou iedereen zich een VIP moeten voelen!

Jury
Er is waardering voor de keuze van Marko Lulic om een icoon van de Nederlands architectuur te introduceren, al is niet geheel duidelijk waarom juist dit icoon is gebruikt. De visie op het creëren van een VIP-gevoel is interessant maar de jury vraagt zich af of dit doel wel bereikt wordt. De aangereikte thematiek is aardig, maar overtuigt niet.


Transformatie Huis
Barbara Visser

Barbara Visser
(1966, NL) woont en werkt in Amsterdam
i.s.m. Olivier Campagne

In menig werk geeft Barbara Visser blijk van haar belangstelling voor de sociale en persoonlijke betekenis van architectuur en interieurs. Ze maakt gebruik van ruimtelijke ensceneringen om iets te vertellen over de identiteit van een persoon. Of, een specifiek interieur of gebouw dient juist als uitgangspunt voor een onderzoek naar iemands denkwijze. In haar videowerk Interview met Duiker (1994) ensceneert ze een live-interview met architect Johannes Duiker, die vanuit het hiernamaals zijn visie geeft op zijn werk en dat van andere architecten. Wat gebeurt er met de identiteit van een designklassieker wanneer delen zijn afgebroken, vernietigd of veranderd? In Twee projecties/Two projections (2005), dat te zien was op de tentoonstelling Pursuit of Happiness in Leidsche Rijn, motiveert een 89-jarige vrouw haar voorkeur voor de modernistische meubels die ze meer dan vijftig jaar geleden heeft aangeschaft. Die fascinatie voor hoe mensen omgaan met of bepaald worden door de vormen die hen omgeven, keert terug in het ontwerp dat Visser indiende: het Transformatie Huis.

Transformatie Huis



Het Transformatie Huis is ontwikkeld vanuit de idee dat woningbouw in de regel geen rekening houdt met de wijze waarop iemands leven verloopt. In de 21e eeuw is het normaal geworden om binnen enkele weken, dagen of soms uren te wisselen van huis, baan, partner, uiterlijk en tijdszone. De groeiende variatie in professionele en persoonlijke activiteiten van de moderne mens en de locaties waarop die plaatsvinden worden nauwelijks meegenomen in ontwerpen van woonwijken als Leidsche Rijn.
Het ontwerp voor het Transformatie Huis gaat uit van het idee dat de vele veranderingen in een leven – die een zekere onthechting tot gevolg hebben – juist gefaciliteerd kunnen worden door een plek die zelf een permanente factor kan zijn. Met het oog op het belang van sociaal weefsel is het juist wenselijk dat mensen verschillende stadia van hun leven doormaken in één en hetzelfde gebied. Het Transformatie Huis is een alternatief dat hierin voorziet. Het is een woning die aan te passen is aan veranderingen in het professionele en persoonlijke leven van de bewoner.
Door het in- en aanbouwen of afbreken van modules is deze woning op elk moment aan te passen aan de actuele woon-, werk- en leefsituatie. Visser heeft zich laten inspireren door het modernistisch concept van een systeem opgebouwd uit lichte, eenvoudige, universele ruimtes. Een mogelijk scenario kan zijn dat het huis begint als eenpersoonsstudio voor een jonge starter, wat uitgebreid wordt naar een driekamerappartement op het moment dat deze gaat samenwonen. Du moment dat er kinderen op komst zijn kan er een verdieping met bijvoorbeeld kinderkamers worden toegevoegd. Wanneer vervolgens wordt besloten tot kantoor aan huis kan een werkplek worden toegevoegd. En zo verder.
Het idee voor het Transformatie Huis is, hoewel fysiek mogelijk, geen buitengewoon praktisch voorstel. Tegelijkertijd is het systeem flexibel, zijn de mogelijkheden eindeloos en volledig aan te passen aan de eigen visie op wonen.

In aansluiting op het veranderlijke karakter van het Transformatie Huis heeft Barbara Visser in plaats van een traditionele maquette, samen met de Franse architect Olivier Campagne een virtuele animatie vervaardigd die de veranderingen in het huis door de tijd heen inzichtelijk maken.

Jury
Barbara Visser focust met haar ontwerp op tal van aspecten die het wezen van architectuur bepalen, van de elementaire vorm tot de essentie van wonen en leven. Tegelijkertijd beschouwt zij het huis vanuit het persoonlijke, het individuele, de bewoner zelf. De benadering is inhoudelijk interessant en vraagt alleen nog om een nadere uitwerking van de vorm.


Thuis, een huis met toekomst
Droog Design

Droog Design
i.s.m. Next Architects (1993, NL) gevestigd in Amsterdam

Droog Design werd in 1993 opgericht door kunsthistorica Renny Ramakers en ontwerper Gijs Bakker. Het is een platform voor innovatief design en werkt samen met jonge ontwerpers aan diverse opdrachten en de ontwikkeling van nieuwe producten, die met name zijn gericht op het interieur. Droog Design is daarbij steeds op zoek naar een bijzondere relatie tussen object en gebruiker. Zo kan het in het ontwerp gaan om tactiele eigenschappen, een bepaalde graad van (im)perfectie, om het zoeken naar iets vertrouwds of naar de herinnering die het oproept, de ervaring die het teweegbrengt. Droog producten vertellen een verhaal. Ze creëren een eigen omgeving.
Deze producten komt men echter niet tegen in de catalogi van de leveranciers van deuren, kozijnen, wastafels en dergelijke. Daarvoor zijn ze te experimenteel. Bovendien is de bouwwereld vergaand gestandaardiseerd: maatsystemen, regelgeving en geoptimaliseerde plattegronden bepalen de spelregels. Producten die echt anders zijn krijgen zo geen kans, laat staan dat ze de gebouwde omgeving zouden mogen bepalen.

Thuis, een huis met toekomst



Het voorstel van Droog Design is om deze producten nu eens als uitgangspunt te nemen, en de keuze voor het interieur tot basis te maken van het ontwerp van het huis. Het huis zou bijvoorbeeld – ter plekke – gegoten kunnen worden in gewapend acrylaat. Doordat het materiaal transparant is, wordt het verhaal dat zich binnen afspeelt zichtbaar.
Het is een huis dat alles anders doet, een huis dat vertrekt vanuit de beleving van de mens, zowel in functioneel als emotioneel opzicht. In dit huis geven de producten de toon aan. Het wordt vanuit ‘thuis’ ontworpen. Dit huis zou een nieuwe periode in kunnen luiden, een periode waarin het product niet op zichzelf staat, maar zijn omgeving vormt en waarin nieuwe eisen worden gesteld, ook aan het productontwerp zelf. Het gaat om producten die als het ware een mal vormen voor het echte ‘product’: de ruimte voor beleving.
Het voorstel voor Thuis, een huis met toekomst wordt geïllustreerd met een schets die globaal de principes weergeeft... De keuzes die gedaan worden met betrekking tot het interieur zijn de ingrediënten, de uitgangspunten voor het ontwerp van het huis. De uiteindelijke vorm vloeit dus voort uit de individuele keuzes en daarover kan men vooralsnog alleen speculeren.

Jury
Het uitgangspunt om in Thuis van binnen naar buiten te werken is aantrekkelijk en uitdagend. Maar waar het de vorm van de woning betreft, wordt in dit ontwerp veel open gelaten. Een duidelijk concept ontbreekt. Daardoor komt de tekstuele en verbeelde relatie niet verder dan een verzameling interessante (bestaande) producten.


Zonder Titel
Sean Snyder

Sean Snyder
(1972, USA) woont en werkt in Berlijn

Sean Snyder bevraagt in zijn werk de stedelijke, maatschappelijke omgeving en de rol die de media speelt in de representatie hiervan. Hij reist niet om foto's te maken, maar verzamelt deze en reconstrueert hoe foto's zich verspreiden. Zijn onderzoek begint waar andere bronnen van informatie ophouden, en betrekt de toeschouwer bij een verhaal van schijnbaar fictieve feiten en toevalligheden. Hij experimenteert in zijn werk met montagetechnieken en voert dat tot het uiterste. Zo ook in zijn ontwerp voor een huis in Leidsche Rijn.

Zonder Titel



Sean Snyder's ontwerp voor een huis in Leidsche Rijn is uiterst complex en bevat vele lagen. Je zou eigenlijk mogen stellen dat het huis, als vorm, ondergeschikt is aan het verregaande optische experiment wat hij op het huis los laat. Het centrale uitgangspunt hierbij is het schijnbaar opheffen van de grens tussen openbaar en privé, tussen zien en gezien worden. Hoewel dit huis bestaat uit een labyrint van zowel openbare als private ruimten verdeeld over meerdere verdiepingen, is alles wat er in het huis gebeurt constant zichtbaar. Of althans, die indruk wekt het huis, want het is een plek waar de bewoner zich ook beschermd moet voelen. Het huis geeft impressies en flarden van het leven van haar bewoner door aan de buitenwereld.
Het huis en haar bewoners staan door toepassing van de meest uiteenlopende technieken voortdurend in verbinding met die wereld. Zo wordt het huis integraal onderdeel van onze gemediatiseerde, zichtbare werkelijkheid. Het huis is een intelligent antwoord op reality programma’s, maar dan ononderbroken en in real time.
Alles wat de techniek op dit gebied maar toelaat wordt geïncorporeerd in het dak, de facades en het vloeroppervlak. Het dak biedt een observatorium met verrekijkers, uitzend- en ontvangstmogelijkheden voor communicatie met satellieten, en kan ook vanuit de ruimte zichtbaar gemaakt worden (denk aan bijvoorbeeld Google Earth). De binnen- en buitenmuren zijn voorzien van diverse schermen die "livestream" kunnen ontvangen en projecteren wat zich in huis en in de wereld afspeelt. Denk aan LCD schermen, platgestreken televisieschermen, computer plasmaschermen, vensters van mobiele telefoons en diverse andere op pixels gebaseerde vensters. Het grondoppervlak is uitgerust met microscopen. Hier ligt juist de nadruk op het inzoomen en concentreren van de blik. De grond, insecten en het grondwater kunnen bekeken worden.
Het huis voor Leidsche Rijn is tegelijk een laboratorium, een microscoop, een telescoop, een camera, een ontvanger en verzender van beelden. De bewoner maakt daarvan integraal onderdeel uit. Het huis wordt een spektakel. Het is de wereld en de media. Het huis staat constant centraal en is eigenlijk de VIP.

Jury
De opeenstapeling van de vele, op zichzelf interessante uitgangspunten maakt dit ontwerp van Sean Snyder bijzonder complex. Dat gaat ten koste van de scherpte van het concept als geheel, en maakt de vertaling naar een architectonische vorm tot een moeilijke opgave. Die stap lijkt iets te snel gezet.


Scale House/Modelwoning
NL Architects

NL Architects
NL Architects, gevestigd in Amsterdam, is het bureau van de architecten Pieter Bannenberg, Walter van Dijk, Kamiel Klaasse en Mark Linneman. Zij werken sinds 1997 samen en realiseerden zeer uiteenlopende projecten: van een vaas voor Cor Unum (Den Bosch) tot de nieuwe winkelinrichting van de Mandarina Duck (Parijs). Zij verzorgden de Nederlandse bijdrage aan de Architectuur Biennale 2000 (Venetië) en ontwierpen in 1999 Funen, een bijzonder woningenblok met een tuin als dak, nabij het centrum van Amsterdam waarvan alle woningen een andere indeling hebben maar wel allemaal dezelfde inhoud van 633 m3.

NL Architects en Utrecht zijn geen onbekenden voor elkaar. Twee keer eerder bleken zij een "winnende" combinatie op te leveren. Met hun ontwerp voor het WOS8 werd NL Architects winnaar van de Designprijs Rotterdam 2001. Het WOS8 is een van de wateroverdrachtstations in Leidsche Rijn, dat de warmte van het koelwater van een energiecentrale omzet in warmte voor woningen. Het zwarte bouwwerk is een polyurethaan omhulsel voor dit systeem. En de kwaliteit van het ontwerp zit in het feit dat dit omhulsel ook een functionele kwaliteit biedt voor andere gebruikers. Jongeren kunnen er tegen op klimmen en er basketballen maar het biedt ook een schuilplaats voor gierzwaluwen.

Een tweede ontwerp in de Uithof in Utrecht leverde ook een winnaar op. Het masterplan voor het universiteitscomplex De Uithof werd ontwikkeld door Rem Koolhaas/ OMA. Dit maakte van De Uithof een volwaardig stadsdeel, waar ook gewoond wordt. Er was behoefte aan verpozen en vermaak, en dus ontwierpen NL Architects de BasketBar, een cafe met een knaloranje basketbalveld op het dak. Hiervoor kreeg het bureau in 2003 de Rietveldprijs 2003, de Architectuurprijs van de gemeente Utrecht.

Voor meer informatie, zie: www.nlarchitects.nl

Scale House/Modelwoning




Het ontwerp voor Scale House/ Modelwoning is op te vatten als een reactie op de verregaande standaardisering in de bouw. Van de verdiepingshoogte tot de breedte van de gang, van de deurmaat tot de hoeveel ramen, alles is aan conventies gebonden. In het Scale House introduceert NL Architects een nieuwe standaard: alle kamers hebben dezelfde verhouding in de L x B x H. Zij namen hiervoor de afmetingen van een standaard toilet met de wettelijke afmetingen van 3 x 1,8 x 2,3 m als uitgangpunt. Dus het grondvlak wordt per kamer vastgesteld en daaruit volgen dan de hoogte en de breedtemaat. Alle kamers – op de garage na die buiten op het erf staat – zijn vervolgens in de grootste kamer geplaatst. Ze hangen als cellen aan de zijwand, kopgevel of zelfs aan het plafond, en zijn met elkaar verbonden door een intelligent trappenstelsel. Zo kunnen alle plafonds ook weer als vloer worden benut en een ander functie krijgen: als sokkel, lounge of werkplek. Er zijn eindeloos veel manieren waarop je de ruimtes in dit huis kunt plaatsen, bewerken en bewonen.
Uitgangspunt van het Road House was om een oplossing te bieden voor een probleem waar ook de nieuwbouwwijken mee kampen: parkeren. Het gebrek aan parkeerplaatsen wordt in dit huis opgelost, en wel op het dak! Het dak wordt een oprijlaan met een klein autoparcours. De overgebleven ruimte biedt plaats aan een daktuin die met door middel van wegreflectoren en kattenogen verlicht wordt.
De ruimte onder het dak, rondom een royale patio, kan op eindeloos veel manieren worden ingericht. NL Architects heeft hier gekozen voor een opzet met een grote woonkamer met keuken, drie slaapkamers, een studio en een bibliotheek. Kortom een ideaal huis voor een bewoner met een groot wagenpark!

Jury
Het ontwerp voor Scale House/Modelwoning is eerder een reactie op de beperkingen die ontstaan door standaardisering in de bouw, dan een ideologische benadering van deze problematiek. Dat ervaart de jury als een gemis. Zelf introduceert NL Architects in feite een nieuwe beperkende maatregel door hantering van vaste maatverhoudingen. Er is echter waardering voor de bijzondere ruimtes die desondanks ontstaan. Het thema "parkeren" dat NL Architects aanreikt is voor Leidsche Rijn absoluut actueel, maar de uitwerking van dit gekende thema vraagt wel om een uitzonderlijke aanpak. Het ontwerp Road House is op dit punt nogal vlak.


Het Huis
Monika Sosnowska

Monika Sosnowska
(1972, PL) woont en werkt in Warschau, Polen.

Simpele geometrische patronen of eenvoudige objecten als een trap of een doos liggen vaak aan de basis van Monika Sosnowska's installaties. De nauwgezet samengestelde constructies verwijzen naar moderne architectuur, en brengen de bezoeker door ruimtelijke vervormingen, onverwachte schaalvergrotingen en optische illusies op een dwaalspoor. Sosnowska maakt doolhoven, een soort gebouwen in gebouwen, die qua sfeer associaties oproepen met het Oost-Europa uit het Sovjettijdperk. In 2004 ontwierp ze voor haar tentoonstelling in De Appel in Amsterdam een labyrintisch gangenstelsel dat speelde met de omkering tussen binnen en buiten.
Sosnowski volgde onder meer een opleiding aan de Rijksakademie van Beeldende Kunsten in Amsterdam, en nam deel aan de biënnales van Gwangju (2002), Venetië (2003) en Istanbul (2003).

Het Huis



In haar zorgvuldig ontworpen VIP-villa voor Leidsche Rijn speelt kunstenaar Monika Sosnowska met de optische illusie van het perspectief. Zij neemt de manier waarop we een driedimensionaal huis zouden tekenen op een vel papier als uitgangspunt en zet dit letterlijk over naar de derde dimensie. Dit betekent in de praktijk dat bijvoorbeeld het dak gekanteld is en de achtermuur hoger is dan de façade. Eigenlijk ziet dit huis er slechts vanuit één gezichtspunt uit als een huis. Sosnowska speelt in haar ontwerp met schaalverhoudingen en andere trompe-l'oeil principes. Door de labyrintische werking confronteert zij de toeschouwer met de niet te onderschatten invloed die architectuur heeft op de zintuiglijke waarneming en de fysieke relatie met onze omgeving.
Ook in het interieur voert Sosnowska het spel met de optische illusie verder door. Een centrale rol speelt de zwevende trap die in perspectief gerealiseerd wordt, zoals je een trap zou tekenen zonder leuningen. In het trapgat zou zij een grote chandellier ophangen, ook met perspectivische afwijkingen. Ter versterking van het vervreemdende effect wil Sosnowska de begane grond (zo) leeg (mogelijk) houden. Ook in de rest van het huis pleegt ze geen bijzondere driedimensionale architectonische ingrepen, maar wordt optische verwarring veroorzaakt door verschillende wandschilderingen en specifieke meubelen. Diverse dakramen maken optimaal gebruik van natuurlijk daglicht mogelijk. De ruimte onder de grond biedt plaats aan een kelder, technische installaties en een garage. De indeling van de woning op de eerste verdieping kan in overleg worden bepaald.
Hoewel het huis, zowel van binnen als van buiten, een zeer vervreemdend en desoriënterend effect sorteert, is het huis traditioneel gebouwd. Het is in alles, behalve zijn vorm, een huis zoals alle andere huizen uit de naaste omgeving, en sluit in die zin dan ook aan bij de lokale context. Het beschikt over de bekende woon- en leefruimten en is opgetrokken uit gangbare bouwmaterialen. De woning is dan ook bedoeld voor een brede doelgroep, en kent dan ook een zekere anonimiteit. Het liefst houdt Sosnowska de ruimten, met name op de begane grond zo leeg mogelijk. Zo biedt het huis in haar optiek de beste ruimte aan de verbeelding. Iets wat zij in haar werk graag centraal stelt.

Voor de technische uitwerking van haar ideeën werkte Monika Sosnowska samen met de Nederlandse architect Bart Duvekot.

Jury
De inzending van Monika Sosnowska is erg on-Nederlands, en vormt alleen al vanwege de kunstzinnige benadering en beeldende kwaliteiten een waardevolle toevoeging aan Leidsche Rijn. Al is deze benadering nogal gesloten, de verwarring die het huis oproept en de formele mogelijkheden die het aanreikt maken nieuwsgierig naar een meer preciese uitwerking van het concept.


Villa Sculptura, Leidsche Rijn
Joep van Lieshout

Joep van Lieshout
(1963, NL) is de oprichter van Atelier van Lieshout en woont en werkt in Rotterdam

Het werk van Van Lieshout wordt gekenmerkt door een voortdurende spanning tussen de realiteit van alledag en extravagante wensen en verlangens. Alle activiteiten staan in het teken van een liberale opvatting over wat kunst is. Naast de werken die zijn gemaakt voor alledaags gebruik, zoals de vaak uiterst eenvoudige meubels en 'normale' bouwsels, is er ook een reeks werken die wordt bepaald door uitgesproken oerdriften. Voorbeelden zijn de werken die bestaan uit gigantische uitvergrotingen van de voortplantingsorganen. Het Atelier vervaardigt allerlei objecten die kunst en gebruiksobject tegelijk zijn: van kasten, tafels en stoelen tot kerkinterieurs en campers. Al zijn ontwerpen worden gefabriceerd in Atelier van Lieshout.

Villa Sculptura, Leidsche Rijn



Het ontwerp van Villa Sculptura is wat dat betreft typerend voor zijn werk. Enerzijds is het een prettige, multifunctionele woning en anderzijds letterlijk een 'sculpturaal' gebouw. Het huis bestaat uit twee delen. De onderbouw is één grote ruimte gemaakt van grove prefab betonnen parkeergarage-onderdelen. Daartussen kunnen desgewenst wanden en glazen gevels geplaatst worden, zodat er een ruim woongedeelte ontstaat met keuken, slaapkamers, badkamers, garage, et cetera. Deze onderbouw met dakterras draagt, als betrof het een reusachtige sokkel, twee functionele woonsculpturen. De ene sculptuur verwijst naar de organische vorm van de baarmoeder en is de masterbedroom, voorzien van alle gemakken. De andere sculptuur heeft de vorm van een hoofd. Welke functie deze ruimte krijgt, kan de bewoner zelf bepalen.
De totale oppervlakte van het huis is ongeveer 230 m2 maar kan vergroot of verkleind worden. Tevens biedt het kavel met dit ontwerp ook nog plaats aan de bouw van een hobby- of werkruimte die op een gelijksoortige manier als de onderbouw opgetrokken kan worden.

Jury
De beeldende kwaliteit van Villa Sculptura is aantrekkelijk. Het huis zou een echte blikvanger zijn in Leidsche Rijn. Maar inhoudelijk is het ontwerp minder sterk. De relatie met de plek, met het thema wonen an sich, is niet of nauwelijks uitgewerkt.


Kasteel Leidsche Rijn
Hans Aarsman en Erik Kessels

Hans Aarsman en Erik Kessels
Hans Aarsman (1951, NL) en Erik Kessels (1966,NL) wonen en werken in Amsterdam
i.s.m. Roland Buschmann

Hans Aarsman begon in 1980 als fotojournalist, maar is al weer jaren geleden officieel gestopt als fotograaf en begonnen met schrijven – wat overigens niet wil zeggen dat hij geen foto's meer maakt. Hij werkt vooral gestaag door aan zijn "Aarsman-collectie": beelden die hij verzamelt van internet en uit kranten en tijdschriften. Erik Kessels is creatief directeur/medeoprichter van communicatiebureau KesselsKramer, en is tevens gepassioneerd verzamelaar van foto’s en fotoalbums. Als tentoonstellingsmaker was hij onder andere verantwoordelijk voor de openingstentoonstelling "Dutchdelight" in FOAM Amsterdam. Het is niet de eerste keer dat Hans Aarsman en Erik Kessels samenwerken. Hun gedeelde interesse voor zogenaamde gebruiksfotografie, leidde tot de oprichting van het blad Useful Photography. Van dit tijdschrift, dat Aarsman samen met Kessels, Claudie de Kleen, Julian Germain en Hans van der Meer maakt, zijn inmiddels vijf nummers verschenen.

Kasteel Leidsche Rijn





Kasteel Leidsche Rijn, een internationaal Safe House
Journalistiek en communicatie lijken ook samen te komen in het huis dat Aarsman en Kessels hebben ontworpen voor Leidsche Rijn. Stond Nederland niet symbool voor het vrije woord? Je mocht hier alles zeggen. Tot voor kort. Niet alleen in Nederland maar in alle beschavingen staan denken en spreken onder druk.
Kasteel Leidsche Rijn wil een internationaal 'safe house' zijn voor het vrije woord en het onafhankelijk denken. Hier kunnen vijf tot tien mensen - met verschillende achtergronden, interessegebieden, deskundigheden en levenservaringen - een of twee weken verblijven om gedachten uit te werken en inzichten gestalte te geven rond een thema waarvoor ze bij elkaar zijn gekomen.
Het is een provocatief, maar uiterst serieus voorstel en het ontwerp is functioneel en realistisch.
Kasteel Leische Rijn is een sympathieke vesting. Het is besloten, informeel, veilig en kent geen politiek programma.
De knalrode burcht telt veel ramen en wordt omgeven door een sloot. Via de ophaalbrug komt de bezoeker uit op een centrale binnenplaats, waaromheen de diverse vertrekken en overlopen zijn gerangschikt. In het complex heeft elke gast een eigen kamer die van alle moderne gemakken is voorzien. Er is een centrale bibliotheek en een internationale leestafel. De plek waar iedereen samenkomt is de centrale vergaderzaal, die tevens dienst doet als keuken. De vergadertafel is ook eettafel.
Voor de realisatie van het ontwerp is het onontbeerlijk dat er mensen zijn die het kasteel inhoudelijk en financieel beheren. Deze hedendaagse kasteeldames en/of –heren zorgen ook voor permanente bewoning. Zij ontvangen de gasten, dragen zorg voor het dagelijkse reilen en zeilen. Samen vormen ze ook een soort redactieteam dat gasten, door middel van inhoudelijk research, ondersteunt. Zij doen via de website van Kasteel Leidsche Rijn verslag van de beraadslagingen die binnen de muren plaatsvinden. Zo komt het vrije woord naar buiten!

Winnaar public vote!



Jury
Het idee voor de oprichting van een burcht, een internationaal Safe House, onderscheidt zich door de sociaal-politieke thematiek. De radicale vorm en inhoud mogen dan een cliché zijn, de uitdagende symboliek en het ideologische gedachtegoed dat eraan ten grondslag ligt maken dat het geheel in een nieuwbouwwijk als Leidsche Rijn wel op zijn plaats is. Het ontwerp reageert op de bewoners die op zoek zijn naar een zorgeloos bestaan.








De vakjury heeft drie schetsvoorstellen geselecteerd en laten uitwerken. Deze "voorlopige ontwerpen" van Monika Sosnowska, Hans Aarsman & Erik Kessels en Barbara Visser zijn te zien op de tentoonstelling House for Sale.


Bekendmaking Public Vote

Vier weken heeft het publiek kunnen stemmen op één van de drie door een speciale vakjury gekozen ontwerpen voor een VIP-villa in Leidsche Rijn. Vrijdag 20 oktober heeft Harrie Bosch, wethouder van Leidsche Rijn, in de Paper Dome bekend gemaakt dat het ontwerp Het kasteel Leidsche Rijn van Hans Aarsman (fotograaf) en Erik Kessels (ontwerper) als favoriet bij het publiek uit de bus kwam. (met 44 % van de stemmen). Beyond zal nu het traject in gang zetten om de benodigde partijen bij elkaar te brengen om Het kasteel te realiseren op een vrije kavel in het Zand te Utrecht, Leidsche Rijn.

foto prijsuitreiking

De tentoonstelling House for Sale is nog te bezichtigen t/m 5 november 2006 van woensdag t/m zondag, 11.00-17.00 uur. Toegang is gratis.



Tijdens de tentoonstelling House for Sale wordt in samenwerking met Architectuurcentrum Aorta een speciaal activiteitenprogramma verzorgd. Zo zal er op 10 oktober een film- en lezingen avond plaatsvinden in 't Hoogt te Utrecht. Op 20 oktober wordt er gedebatteerd in de Paperdome te Leidsche Rijn.

Architectuurcentrum Aorta is de kritische graadmeter van, en de inhoudelijke pleitbezorger voor architectuur in en om Utrecht. Het is een plek voor het aanjagen van het maatschappelijk debat, van kennisvergaring en informatie over nieuwe ontwikkelingen en visies op architectuur.


Programma dinsdagavond 10 oktober in bioscoop 't Hoogt te Utrecht

Premiëre documentaire portretten 'In huis bij...'

Negen kunstenaars & designers geven hun visie op 'wonen'

Op dinsdag 10 oktober zal om 19:30 uur in bioscoop 't Hoogt te Utrecht, in samenwerking met Architectuurcentrum Aorta, de documentaire 'In huis bij...' getoond worden. In deze documentaire staan niet langer de publieke functies van de architectuur centraal, maar het privé-terrein. Tien bewoners en kunstenaars, waaronder Hans Aarsman en Joep van Lieshout, vertellen hun ideeën over wonen en samenleven.

Het programma:
19.30 uur: Korte inleiding door Cor Wijn, programmamanager BEYOND gevolgd door de documentaire: 'In huis bij...''. Regie en samenstelling: Jacqueline de Bruijn, Camera Oleg Revenko / Kay Mastenbroek, Concept T (C), H&M/Felix Janssens
20.30 uur: Lezing door Merel Willemsen, kunsthistorica
21.00 uur: Vragenrondje
21.30 uur: Einde

Kaarten en reserveren
Entreeprijs los kaartje = 7,- euro (met CJP-U-Pas/stud.kaart/pas 65+ : 6,-euro )
Film & Food optie: 22,50 euro
Reserveren voor Hoogtfilms kan telefonisch, via e-mail, per fax of via de belbios:
Telefonisch reserveren kan op 030-2328388 van maandag t/m vrijdag van 14.00 - 17.00 uur en tijdens kassa-openingstijden. Meer informatie kunt u vinden op: www.hoogt.nl en www.aorta.nu


Programma vrijdagmiddag 20 oktober: Artist Talks

Speciaal voor studenten: Artist Talks House For Sale

Op 20 oktober 14:30 tot 16:30 uur organiseert BEYOND in het kader van de tentoonstelling House for Sale een middag met "artist talks" voor studenten van het hoger kunst- en architectuuronderwijs. Hierbij staan de drie genomineerde kunstenaars -Hans Aarsman & Erik Kessels, Barbara Visser en Monika Sosnowska - en hun ontwerpen centraal.

Studenten en geïnteresseerden kunnen deze middag bijwonen door een e-mail te sturen naar: bureaubeyond@Utrecht.nl. Kosten voor deelname is 2,50 euro. Hiervoor krijgt u de catalogus, een rondleiding, de artist talks en een drankje. Aansluitend kunt u in de paper dome om 17:00 de uitreiking bijwonen van het winnende ontwerp

Het programma
14.30 Ontvangst (thee + koffie) uitreiken catalogus
14.40 Introductie House for Sale door Liesbeth Bik
14.50 Barbara Visser
15.15 Monika Sosnowska
15.40 Pauze
15.50 Hans Aarsman
16.15 Gelegenheid tot vragen
16.30 Einde + bezichtiging tentoonstelling




Bureau Beyond biedt een speciaal House for Sale lesprogramma aan voor lagere scholen. Dit gebeurt in het kader van het programma "Museum voor de klas" dat uit gaat van het Utrechts Centrum voor de Kunsten (UCK). Het lesprogramma bestaat uit een voorbereidende les waarin het tentoonstellingspaviljoen "Het Gebouw" van Stanley Brouwn en Bertus Mulder centraal staat. In de les worden de leerlingen bekend gemaakt met de opmerkelijke architectuur van dit gebouw, middels een bouwplaat, en de ideeen die als uitgangspunt dienden voor het ontwerp. De nadruk ligt in deze les op het ongewone karakter van dit huis en wordt de creativiteit geprikkeld om na te denken over het soort huis zij zelf zouden willen bouwen.

Hierna wordt met de klas een bezoek gebracht aan de tentoonstelling die plaatsvindt in "Het Gebouw" van Stanley Brouwn en Bertus Mulder. Samen met een educatief medewerker gaan de leerlingen de diverse ongewone ontwerpen voor een VIP-villa langs. Na afloop worden de kinderen in de gelegenheid gesteld een eigen droomhuis te ontwerpen. Net als in de tentoonstelling zal het mooiste ontwerp verkozen worden en in de tentoonstelling worden opgenomen. Een selectie van andere opmerkelijke ontwerpen zal een plaats krijgen in een bescheiden presentatie in het Infocentrum Leidsche Rijn. Het educatieprogramma wordt afgesloten met de samenvoeging van alle droombouwsels in een kleine publicatie.

Voor additionele informatie kunt u contact opnemen met Petra Mijer via Bureau Beyond.


adres
Hogeweide 3B
3541 BC, Utrecht




Openingstijden
17 september - 5 november 2006
woensdag t/m zondag 11.00 - 17.00 uur
toegang gratis


Bekijk de HOUSE FOR SALE video's in het platform